همایش بین المللی دانشگاه‌های فرانسه زبان با حضور دانشگاه تهران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران، آژانس دانشگاهی فرانسه زبان و سفارت فرانسه و با موضوع" چالش بین رشته‌ای در آموزش عالی و پژوهش"    3 و4 تیر ماه 1398 در ایران و در محل دانشگاه تهران برگزار شد.

جوامع پیشرفته ما باید با چالش‌های متعددی روبرو شوند تا از دنیای امروز جایی بهتر بسازند و فرداها را آماده سازند. این چالش‌ها زمینه‌های گوناگونی را در بر می‌گیرند مانند محیط زیست و استمداد از انرژی‌های تجدید پذیر، توسعه پایدار، سلامت عمومی و بیماری‌های فراگیر، مبارزه با فقر مطلق، مدیریت آب و کیفیت آن. مسائل اجتماعی، اقتصادی، سلامت، زیست محیطی یا فناوری که از آن نشأت می‌گیرند، این میان با یکدیگر تلفیق شده و روز به روز پیچیده‌تر می‌شوند و مشکلات حاصل از آن مرزهای رشته‌های رایج را درمی نوردند. بدین ترتیب رویکرد بینارشته ای برای یافتن راه حل مشکلات پیش رو، واجب و حتی ناگزیر می‌نماید.

در مواجهه با این مسائل، علم و پژوهش نقشی اساسی دارند: ارزیابی موقعیت‌ها، تخمین پیشرفت‌ها، یافتن راه حل مناسب و منطبق با زمینه‌های متفاوت، بررسی چالش‌های بزرگ و کوچک، اختراع، پایداری... تمامی آنها با به کارگیری بررسی‌ها و راهکارهای مشترک عرضی، با سرمایه رشته‌های مختلف که دیدگاه‌ها را پربار کرده و رویکردهای گوناگون را بهم پیوند می‌زنند.

کنشگران آموزش و دنیای پژوهش باید خود را با این رویکردهای نوین وفق دهند. بنابراین گنجاندن مفهوم بینارشته ای در راهبردهای آموزشی و پژوهشی، هدفی عمده برای دانشگاه‌های سرتاسر دنیا به شمار می‌رود.

این همایش بین المللی فرانسه زبان سعی داشت با فراهم آوردن زمینه گفتگوی پژوهشگران کشورهای متعدد دنیای فرانسه زبان حول شش محوری که مفهوم بینارشته ای پژوهش در آن نقشی اساسی دارد، پاسخی برای این سوال اساسی بیابد:

• مساله آب، حفظ کیفیت و نوع مدیریت آنکه تقریباً تمامی زمینه‌های بزرگ دانشگاهی، میکروبیولوژی، سلامت، شیمی، جامعه شناسی، جغرافیا، جمعیت شناسی، شهرسازی، حقوق و غیره را در بر می‌گیرد؛

• ریاضیات و کاربردهای آن در زمینه‌های مختلف علوم محض یا علوم انسانی و اجتماعی؛

• انرژی¬های تجدیدپذیر و مدیریت منابع طبیعی که آحاد جامعه علمی و دانشگاهی بین المللی ذر تمامی زمینه¬ها را فرا می¬خواند تا برای یافتن راهکاری پایدار و در برابر چالش¬های جوی بسیج شوند؛

• روابط بین الملل و تأثیر آن بر توسعه جوامع یا چگونگی حضور ابعاد بین المللی در بطن کیفیت آنکه امکان تحولات عرضی دانش‌ها و مهارت‌ها را فراهم می‌آورد؛

• بشر دیجیتال، حاصل فناوری نوین و کاربرد آن در زمینه علوم انسانی و اجتماعی؛

• و در آخر، مساله مدیریت دانشگاه در زمان چالش بینارشته ای یا چگونگی تطبیق راهبردهای تشکیلات در شرایط جدید است.

این همایش که رئیس دانشگاه تهران، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، سفیر جدید فرانسه در ایران و مدیر منطقه خاورمیانه آژانس دانشگاهی فرانکوفونی و رؤسای چند دانشکده فرانسوی زبان و چند دانشکده از ایران حضور داشتند در دو بخش اصلی سخنرانی افراد برجسته و سپس میزگردهای مربوط به رفع چالش های بین رشته‌ای در آموزش عالی و پژوهش برگزار شد.

دکتر محمود نیلی احمد آبادی رئیس دانشگاه تهران، در اولین کنفرانس بین المللی دانشگاهی فرانکوفونی در تهران گفت : »سال گذشته نشستی برای همکاری بین‌ دانشگاههای ایران و فرانسه با حضور وزیر علوم برگزار شد. نشست امروز از یک منظر نشان از توسعه همکاری بین‌المللی و بین دانشگاهی، بین فرانسه و ایران دارد و از منظر دیگر با توجه به این که موضوعات مطرح شده در این نشست موضوعات اصلی بشر امروز است، نشان از اهمیت بالاتر آن دارد. تکنولوژی بسیار پیشرفت کرده است و این رشد زیاد از طرفی مشکلات و چالشهایی فرامرزی ایجاد کرده است که بدون همکاری و مشارکت بین‌المللی در زمینه های مختلف و با حضور متخصصین هر حوزه نمی توان بر این چالشها فائق آمد. دانشگاه تهران به عنوان یک دانشگاه جامع که همکاری بین‌المللی و بین دانشگاهی در زمینه های مختلف یکی از مهمترین موارد در برنامه توسعه اش می باشد، آمادگی مشارکت در زمینه های مختلف با فرانسه را دارد «.

دکتر زارعی هنزکی،  رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، در همایش بین‌المللی دانشگاههای فرانسه زبان گفت : »انقلاب صنعتی چهارم انفجار بزرگ دیگری است که زندگی بشر را وارد مسیر جدیدی کرده است. محورهای اصلی این انقلاب فیزیک، دیجیتال و بیولوژی است که در حوزه های مختلف اقتصادی، کسب و کار، ملی، جامعه و فردی نگاه جدیدی به حل مسئله داده است.  در راستای رسیدن به اهداف مسیر انقلاب صنعتی چهارم، شبکه های فناوری در کل دانشگاه تهران با رویکردی ویژه توسعه داده و توزیع شده است. دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه کارآفرین، پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به عنوان مرکز و کانون دانش و سه بخش آموزش، تحقیق و نوآوری، مثلثی است که تلاشها را برای خروج از ایزوله بودن و رسیدن به فضای باز فناورانه آغاز کرده است«.

فیلیپ تیه بو، سفیر فرانسه در ایران در همایش بین‌المللی دانشگاههای فرانسه گفت: »این نشست بین دانشگاهی نقش مهمی در توسعه همکاری چه در زمینه های علمی و چه در زمینه های دیگر بین دو کشور ایران و فرانسه دارد، که در نتیجه تعهدی است که بعد از دیدارهای هیئت دولت دو کشور و به ویژه در دو سال اخیر بوده است. برگزاری این کنفرانس یک نمونه از همکاری بین مقامات دولتی، علمی و دانشگاهی طرفین است. ما از این که آژانس بین‌المللی دانشگاههای فرانسه زبان را در تهران حمایت کردیم بسیار خوشحالیم چرا که عضویت دانشگاههای ایرانی که تا چند سال قبل فقط دانشگاه تهران بود به ده دانشگاه رسیده است. ما علاقه مندیم که دپارتمانهای فرانسه زبان در ایران را گسترش دهیم تا زمینه همکاری ها در بخشهای مختلف مانند حوزه های اجتماعی، فرهنگی و غیره افزایش یابد«.

هروه سبورن، مدیر منطقه خاورمیانه آژانس دانشگاهی فرانکوفونی در  این ادامه مراسم افتتاحیه این همایش گفت : »این نشست که در فضای فرانکفورت (فرانسه زبان) برگزار می شود می تواند شروعی برای همکاری خوب بین دانشگاه های ایرانی و فرانسوی باشد. فعالیت دپارتمان دانشگاه های فرانسوی زبان با سه هدف برگزاری کنفرانس های بین‌الملل در راستای افزایش ارتباط بین دو کشور، ایجاد پلهای ارتباطی برای به اشتراک گذاشتن و تبادل استاد و دانشجو و کمک کردن به زبان فرانسه در دانشگاههای ایران است. نشست بین نمایندگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران و AUF در ژوئن ۲۰۱۸ در پاریس باعث بهبود روابط بین دانشگاهی ایران و فرانسه شد که این نشست نیز از نتایج آن است. آرزوی ما این است که شرایط برای همکاری ملی ما موجب تبادل نظرات و ایجاد پلی برای ارتباطهای آینده شود«.

در ادامه این کنفرانس به برگزاری میزگردهای مربوط به رفع چالش های بین رشته‌ای در آموزش عالی و پژوهش پرداخته شد.

میزگرد اول با موضوع « کیفیت و مدیریت آب، رویکرد بینارشته ای » برگزار شد. این میزگرد با حضور محمد کارآموز استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه "یک برنامه چند رشته ای آب برای منطقه : ایجاد یک نگرش جدید"، ژان-فرانسوآ کوله استاد مدرسه عالی معماری پاریس با موضوع ارائه "الزامی میان رشته ای در آموزش و پژوهش"، بریس موریه استاد و پژوهشگر رسوب شناسی دانشگاه لیون با موضوع ارائه "رود : موضوعی برای مطالعه ی چند رشته ای و مرتبط با بهبود مدیریت منابع آب"، محمدحسین صراف زاده استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه"ضرورت رویکرد میان رشته ای به موضوع کیفیت و مدیریت آب و بررسی عملکرد دانشگاه تهران و کرسی یونسکو در بازیافت آب در این حوزه" و با حضور دکتر علی اصغر اعلم الهدی، انستیو آب و انرژی، دانشگاه شریف به عنوان مدیر جلسه برگزار شد.

میزگرد دوم با موضوع « ریاضیات، کاربردها و چندرشته ای » برگزار شد. این میزگرد با حضور مارک اگیه استاد سانترال سوپلک – دانشگاه پاریس ساکله با موضوع ارائه "هوش مصنوعی نمادی : استدلال غیر کلاسیک(بازنگری و جستجوی تبیین)" ، محمد گنج تابش استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه "آینده هوش مصنوعی : از نورون تا رفتار" ، پوران معماری پژوهشگر مرکز ملی پژوهش فرانسه در مدرسه پلی تکنیک با موضوع ارائه "مدلسازی هندسی و کاربردها" ، غلامرضا رکنی لموکی استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه "مدل های آموزش و پژوهش های بین رشته ای و اهمیت آن ها" ، پل وانهاک استاد دانشگاه پوآتیه با موضوع ارائه "ریاضیات و کار میان رشته ای" و با حضور هروه سبورن، مدیر منطقه خاورمیانه آژانس دانشگاهی فرانکوفونی به عنوان دبیر میزگرد برگزار شد.

میزگرد سوم با موضوع « انرژی های تجدیدپذیر (خورشیدی، ژئوترمیک، بادی، انرژی سبز) » برگزار شد. این میزگرد با حضور گئورک قره پتیان استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر با موضوع ارائه "انرژی های تجدید پذیر یک عنوان مهم در تحقیقات بینارشته ای" ، منوئر بوگداوی استاد دانشگاه بلیدا با موضوع ارائه "کدامین رویکرد پژوهشی میان رشته ای برای توسعه ی انرژی های تجدیدپذیر در کشورهای در حال توسعه؟ " ، الیسون ماسه مدرس دانشگاه نانت با موضوع ارائه "چالش چارچوب حقوقی انرژی های تجدید پذیر : مثال دستگاه حقوقی اروپایی" ، آندره آ میشیوری مدرس و محقق در مدرسه معادن پاریس تک با موضوع ارائه "سامانه های خدمت رسانی با انرژی تجدیدپذیر، در چهار راه گذار به انرژی نوین و گذار به دنیای رقمی" ، ابراهیم اصل سلیمانی استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه "انرژی های تجدیدپذیر" و با حضور آقای بهروز گتمیری استاد دانشگاه تهران به عنوان دبیر جلسه برگزار شد.

میزگرد چهارم با موضوع « روابط بین الملل و تاثیر آن بر توسعه مدنی در سطح جهانی » برگزار شد. این میزگرد با حضور کارلا اد استاد دانشگاه سن ژوزف بیروت با موضوع ارائه "بین المللی شدن، در تقاطع میان فرهنگی و میان رشته ای"، ژان-لوک ناهل هماهنگ کننده فعالیت های بین المللی انجمن روسای دانشگاه های فرانسه با موضوع ارائه "بین المللی شدن دانشگاه ها"، حمید سعیدی معاون امور بین الملل دانشگاه تربیت مدرس با موضوع ارائه "یک تجربه موفق بین المللی میان رشته ای: همکاری با مدرسه بازرگانی کپنهاگ در زمینه زیست کارآفرینی(bio-enterpreneurship)"، بابک شریف کاشانی معاون امور بین الملل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با موضوع ارائه "علوم بالینی و تعاملات انسانی" و با حضور  آقای ژان-کریستوف بونته، وابسته همکاری علمی و فنی سفارت فرانسه در ایران به عنوان دبیر جلسه برگزار شد.

میزگرد پنجم با موضوع « علوم انسانی دیجیتال یا چگونگی کاربرد ابزار دیجیتال در علوم انسانی » برگزار شد. این میزگرد با حضور محمدرضا ابوالقاسمی دهاقانی استاد دانشگاه تهران با موضوع ارائه "واسطه های مغز ماشین"، قاسم آزادی احمدآبادی مسئول رصد علمی و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی با موضوع ارائه "زیرساخت های دانش ورزی(آموزش، نگارش و پژوهش) در حوزه علوم انسانی دیجیتال" ، یوآنا گالرون استاد ادبیات فرانسه و بشر دیجیتال در دانشگاه سوربن نوول با موضوع ارائه "تحلیل ادبی به کمک رایانه : فرصت ها و چالش ها"، جمیلا جابر مدیر کتابخانه های دانشگاه اسلامی لبنان با موضوع ارائه "پیامد گرایش جامعه علمی عرب به دسترسی آزاد : رویت پذیری و تاثیرگزاری، بین توهم و واقعیت" و با حضور آقای مجید نیلی احمدآبادی، استاد دانشگاه تهران به عنوان دبیر میزگرد برگزار شد.

میزگرد ششم با موضوع « مدیریت دانشگاه ها : چگونگی ساختاربندی پژوهش با رویکردی چندرشته ای » برگزار شد. این میزگرد با حضور اریک فرومون استاد اقتصاد و رئیس اسبق دانشگاه لومییر لیون با موضوع ارائه "رویکرد میان رشته ای در دانشگاه: گذر از موانع و حفظ تعادل" ، ژان-پییر ژسون رئیس اسبق دانشگاه پوآتیه و اکسپر اینترناسیونال با موضوع ارائه "حکمرانی دانشگاهی: کنش های ممکن برای تسهیل کار میان رشته ای" ، فیلیپ موریون معاون اسبق و استاد دانشگاه لوزان با موضوع ارائه "باز توزیع رشته ها و ادغام دانشکده ها"، رسول رکني زاده معاون پژوهشی دانشگاه اصفهان با موضوع ارائه " علوم یکپارچه : یک رویکرد فلسفی" برگزار شد.

در پایان و در مراسم اختتامیه این کنفرانس دکتر عباس زارعی هنزکی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و هروه سبورن، مدیر منطقه خاورمیانه آژانس دانشگاهی فرانکوفونی با تشکر از برگزاری این کنفرانس به منظور بهره گیری از خروجی های این کنفرانس و افزایش تعاملات و همکاری های طرفین ابراز امیدواری کردند.